Một nghiên cứu công bố đầu tháng 6 do Giáo sư Julian Nyarko (Đại học Stanford) dẫn đầu đã chỉ ra kết quả đầy bất ngờ: các giáo sư từ những trường luật danh tiếng nước Mỹ ưu ái câu trả lời của trí tuệ nhân tạo (AI) hơn câu trả lời của đồng nghiệp tới 75% số lần trong một thử nghiệm “mù”.
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm kiểm tra khả năng trợ giảng của các mô hình ngôn ngữ lớn trong môn luật hợp đồng. Nhóm tác giả đã mời 16 giáo sư luật uy tín tham gia xây dựng 40 câu hỏi chuyên ngành phức tạp — dạng câu hỏi đòi hỏi tư duy phân tích, lập luận sắc bén và xử lý tình huống thực tế thay vì chỉ ghi nhớ dữ kiện. Sau đó, chính các giáo sư tự viết câu trả lời và tiến hành đánh giá chéo ngẫu nhiên các phản hồi mà không hề biết đâu là sản phẩm của AI, đâu là của đồng nghiệp.
Kết quả thu về sau gần 3.000 lượt so sánh cho thấy AI không chỉ có hiệu suất ngang ngửa với những giảng viên xuất sắc nhất, mà còn được chấm điểm cao hơn hẳn các giáo sư người thật. Đặc biệt, tỷ lệ câu trả lời bị gắn cờ “cảnh báo nguy hại về mặt sư phạm” của AI chỉ là 3,5%, thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ 12% từ phía các giáo sư.
Giáo sư Sarath Sanga (Đại học Yale), đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh rằng AI đã vượt qua được các tiêu chuẩn chuyên môn ngầm vốn được giới luật sư dùng để đánh giá lập luận của nhau. Khám phá này mở ra cơ hội lớn để tích hợp AI làm trợ giảng chất lượng cao, hỗ trợ sinh viên tức thì ngoài giờ lên lớp. Dù vậy, các trường luật vẫn đang thận trọng tìm cách kiểm soát rủi ro về hiện tượng AI “ảo tưởng” thông tin và nguy cơ sinh viên bị suy giảm tư duy phản biện do quá phụ thuộc vào công nghệ.
